Rok 2021 r. to nie tylko Rok obowiązywania nowego prawa zamówień publicznych ale też rok w którym drastycznie wzrosły ceny materiałów budowlanych i nie tylko. Wykonawcy mogą obawiać się o opłacalność zawartych umów. Czy Wykonawca może skutecznie domagać się zmiany umowy poprzez zwiększenie wynagrodzenia?
W pierwszej kolejności należy zerknąć do postanowień umownych , czy zawierają one klauzule waloryzacyjne. Zamawiający ma obowiązek zawrzeć stosowne klauzule waloryzacyjne w przypadku umów na roboty budowlane zawierane na okres powyżej 12 m-cy. W przypadku pozostałych umów na dostawy lub usługi ma tylko takie prawo.
Umowa o roboty budowlane zawarta na ponad 12 m-cy musi zawierać poniższą treść:
1) poziom zmiany ceny materiałów lub kosztów, uprawniający strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia oraz początkowy termin ustalenia zmiany wynagrodzenia;
ustawa nie określa żadnego minimalnego progu w tym zakresie i możliwe jest waloryzowanie wynagrodzenia od nawet zerowego poziomu. Postanowienie ma wskazać początkowy termin ustalenia zmiany wynagrodzenia, który będzie początkowym punktem odniesienia;
2)sposób ustalenia zmiany wynagrodzenia
z użyciem odesłania do wskaźnika zmiany cen materiałów lub kosztów, w szczególności wskaźnika ogłaszanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Sposób ustalenia zmiany wynagrodzenia może zostać określony również przez wskazanie innej podstawy, w szczególności wykazu rodzajów materiałów lub kosztów;
3)sposób określenia wpływu zmiany ceny na koszty wykonania zamówienia oraz okresów, w których może następować zmiana wynagrodzenia wykonawcy. Zamawiający określi zatem, jak wyliczona zgodnie z pkt 2 powyżej zmiana ceny wpłynęła na sytuację wykonawcy i jak obliczyć w związku z tym jego nowe wynagrodzenie;
4)maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia, jaką dopuszcza zamawiający w efekcie zastosowania postanowienia.
Możliwe jest zmniejszenie jak i podwyższenie wynagrodzenia.
Jeśli nastąpi zmiana wynagrodzenia to Wykonawca ma obowiązek zmienić wynagrodzenie podwykonawcom w zakresie odpowiadającym zmianom cen materiałów lub kosztów dotyczących zobowiązania podwykonawcy, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
- przedmiotem umowy są roboty budowlane lub usługi;
- okres obowiązywania umowy przekracza 12 miesięcy.
Co do zasady waloryzacja dotyczy wzrostu cen materiałów i kosztów zaistniałych w trakcie realizacji umowy ale jeżeli umowa została zawarta po upływie 180 dni od dnia upływu terminu składania ofert, np. w wyniku przedłużającego się postępowania to początkowym terminem ustalenia zmiany wynagrodzenia jest dzień otwarcia ofert, chyba że zamawiający określi termin wcześniejszy.
Aby skorzystać z waloryzacji umowy warto zadbać już na etapie zadawania pytań do specyfikacji warunków zamówienia o wprowadzenie odpowiednich zapisów. Jeśli takie są to pozostaje wystąpić z wnioskiem do Zamawiającego o zwiększenie wartości umowy.
Źródła; komentarz do pzp P. Graneckiego
