Zamawiający przewidział w dokumentacji zamówienie opcjonalne. Powyższe oznacza, iż Zamawiający przewiduje pewną część zamówienia podstawowego jako zamówienie gwarantowana, które na pewno zleci i część zamówienia opcjonalnego jako zamówienie, którego zlecenie zależy od swobodnej woli Zamawiającego. Do wartości szacunkowej wlicza się wartość obu zamówień, na otwarciu ofert Zamawiający podaje tylko wartość posiadanych środków na realizację zamówienia podstawowego. A jak wygląda kwestia wysokości zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Od jakiej wartości należy liczyć wartość wnoszonego zabezpieczenia?

Zgodnie z art.452 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych wysokość zabezpieczenia należytego wykonania umowy ustala się w stosunku procentowym do ceny całkowitej podanej w ofercie albo maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy, jeżeli w ofercie podano ceny jednostkowe.

W przypadku zamówień z opcją, cena całkowita podana w ofercie powinna obejmować zarówno zakres gwarantowany, jak i zakres objęty opcją, ponieważ zgodnie z art.441 p.z.p. zamawiający musi określić w SWZ rodzaj i maksymalną wartość opcji, a wykonawca składa ofertę na cały zakres zamówienia, tj. część gwarantowaną i opcję [1][2].

W praktyce takie podejście choć zgodne z prawem generuje duże koszty po stronie Wykonawcy, który nie ma pewności, czy otrzyma zlecenie realizacji części objętej opcją.

Zatem można uznać za prawidłowe działanie Zamawiającego polegającego na ustanowieniu zabezpieczenia należytego wykonania umowy w odniesieniu do wartości ceny zamówienia podstawowego z ewentualnym żądaniem wniesienia nowego zabezpieczenia nowego zabezpieczenia w momencie realizacji opcji.

W orzecznictwie można spotkać poglądy, zgodnie z którymi w przypadku skorzystania z opcji Wykonawca może zostać zobowiązany do odpowiedniego zwiększenia zabezpieczenia. W związku z czym Wykonawca możę być zobowiązany w ramach jednej umowy do kilkukrotnego wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania kolejnych etapów objętych prawem opcji.

Możliwe są różne mechanizmy zabezpieczenia należytego wykonania zamówienia, w tym zabezpieczenia opcji, o ile nie naruszają one 5% limitu wysokości zabezpieczenia w stosunku do ceny całkowitej podanej w ofercie.

Żródła:

1. Art. 452, Prawo zamówień publicznych.
2. Nowicki Józef Edmund, [w:] Nowicki Józef Edmund, Wiśniewski Piotr, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, WKP 2023, Art. 441
3. Gawrońska-Baran Andrzela, [w:] Gawrońska-Baran Andrzela, Wiktorowska Ewa, Wiktorowski Adam, Wójcik Paweł, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, Art. 452
4. Nowicki Józef Edmund, [w:] Nowicki Józef Edmund, Wiśniewski Piotr, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, WKP 2023, Art. 452
5. Irena Skubiszak, Praktyczne problemy związane z zabezpieczeniem należytego wykonania umowy”,Pretargi Publiczne
6. wyrok KIO z 10.09.2018 r.1619/18,KIO 1631/18, wyrok KIO z 21.02.2022 KIO 235/22