Nowa rzeczywistość spowodowana przez COVID-19 postawiała wielu Wykonawców przed problemem realizacji umów na nowych warunkach. O ile jeszcze Zamawiający zgadzali się na zmianę terminu wykonania umowy to ze zwiększeniem wynagrodzenia bywało gorzej. Okazuje się, iż warto było dochodzić zapłaty  dodatkowego wynagrodzenia przed sądem . Wykonawcy którzy wskutek COVID -19 musieli wykonać umowy znacznie do nich dokładając  mają realne szanse uzyskać dodatkowe wynagrodzenie.

Stan  sprawy

Wykonawca zawarł umowę z Zamawiający na realizację 3 szkoleń wraz z noclegiem i cateringiem na uczestników szkolenia. W wykonaniu 3-go szkolenia przeszkodził COVID-19 i z tego tytułu Zamawiający przedłużył termin realizacji umowy. Koszty realizacji 3-go szkolenia w tym głównie koszty obsługi hotelowej znacznie wzrosły, jednakże Zamawiający nie wyraził zgody na zwiększenie wynagrodzenia w tym zakresie.

W ocenie Sądu Rejonowego w Warszawie -“Faktem notoryjnym jest również, że w Polsce w branży hotelarskiej
i restauracyjnej odnotowano dążenie do przerzucania kosztów epidemii na klientów, co znalazło odzwierciedlenie w podnoszeniu cen. Wykonawca poniósł dodatkowe koszty i n ie ulega wątpliwości, że koszty te nie powstałyby, gdyby nie pandemia
tego wirusa. Nie były one możliwe do przewidzenia na etapie składania przez powodów oferty i zawierania umowy z pozwanym. W tej sytuacji – wobec uznania pandemii COVID-19 za siłę wyższą – podstawę do podwyższenia należnego powodom wynagrodzenia stanowiły postanowienia umowne w zw. z art. 144 ust. 1 pkt 1 p.z.p oraz  w art. 15r Ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., w brzmieniu obowiązującym końcu czerwca 2020 roku.

Powyższe przepisy mają charakter semiimperatywny, co wyraźnie wynika z art. 15r ust. 5 ustawy covidowej, zgodnie z którym jeżeli umowa w sprawie zamówienia publicznego zawiera postanowienia korzystniej kształtujące sytuację wykonawcy, niż wynikałoby to z ust. 4, do zmiany umowy stosuje się te postanowienia, z zastrzeżeniem, że okoliczności związane z wystąpieniem COVID-19, o których mowa w ust. 1, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do wykonania umownego prawa odstąpienia od umowy.
Przy takim ukształtowaniu ww. przepisów nie ulega wątpliwości, że zmiana umowy – w razie zaistnienia podstaw wskazanych w art. 15r ustawy covidowej – nie mieści się w granicach swobodnego uznania zamawiające, tylko stanowi jego ustawowy obowiązek.

Zgodnie z art. 139 ust. 1 p.z.p. do umów w sprawach zamówień publicznych, zwanych dalej „umowami”, stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. -Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3571 k.c. jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym. Przepis powyższy daje sądowi możliwość ingerencji w stosunek prawny, poprzez oznaczenie odmiennego od pierwotnego sposób wykonania zobowiązania lub zmiany wysokości świadczenia.

W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli umowa została w całości wykonana, to jej modyfikacja na podstawie art. 3571
k.c. nie jest możliwa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2003 roku, I CKN 255/01). Jednak jeżeli nadzwyczajna zmiana
stosunków ma miejsce po częściowym tylko wykonaniu zobowiązania, a sytuacja nie wymaga rozwiązania umowy, to wówczas zmiana zobowiązania powinna dotyczyć tylko części nie wykonanej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 r., III CK 645/04).

Wnioski:

Powyżej przytoczyłam tylko najważniejsze wątki orzeczenia Sądu.

Wykonawco jeśli wykonałeś umowę o zamówienie publiczne ze stratą a Zamawiający nie zgodził się na zmianę umowy zapraszam do kontaktu.