Zamawiający unieważnił dwie z trzech części w postępowaniu unijnym, z uwagi na brak ofert. Ponowny szacunek wartości zamówienia wskazał, iż właściwym trybem postępowania jest postępowanie poniżej progu unijnego. Czy w takiej sytuacji Zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki z tego powodu, że w uprzednio prowadzonym przetargu nieograniczonym nie złożono żadnej oferty na podstawie art. 214 ust.1 pkt. 6 PZP?

1. Zakres zastosowania art. 214 ust. 1 Pzp
   Art. 214 ust. 1 Pzp dotyczy przesłanek udzielenia zamówienia z wolnej ręki w zamówieniach klasycznych o wartości równej lub przekraczającej progi unijne. [1][2]
   Wśród tych przesłanek znajduje się m.in. pkt 6, który pozwala na zastosowanie trybu z wolnej ręki w tzw. „trybie drugiej szansy”, gdy w uprzednio prowadzonym postępowaniu w trybie przetargu nieograniczonego albo ograniczonego nie złożono żadnych ofert lub wszystkie zostały odrzucone, przy czym pierwotne warunki zamówienia nie mogą być istotnie zmienione. [1]
   Skoro jednak obecnie – po ponownym oszacowaniu – wartość części zamówienia jest poniżej progu unijnego, to udzielanie tego zamówienia nie może już odbywać się w reżimie art. 214 Pzp, lecz powinno podlegać regulacji dotyczącej zamówień o wartości mniejszej niż progi unijne.
2. Regulacja dla zamówień poniżej progów – art. 305 Pzp
   Dla zamówień klasycznych poniżej progów unijnych przesłanki zastosowania trybu z wolnej ręki określa art. 305 Pzp. [3][2]
   Przepis ten przewiduje, że zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki, jeżeli:

• zachodzi jedna z okoliczności z art. 214 ust. 1 pkt 1–5 i 7–14 Pzp (czyli katalog przesłanek z art. 214, ale bez pkt 6), lub
• w postępowaniu prowadzonym uprzednio w trybie podstawowym nie złożono żadnej oferty albo wszystkie oferty zostały odrzucone na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lub 5 Pzp, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione. [3][2]
  Komentarz podkreśla, że w przypadku zamówień poniżej progów ustawodawca „poluzował restrykcyjność” przesłanki „drugiej szansy”, ale nadal wiąże ją z postępowaniem uprzednio prowadzonym w trybie podstawowym, a nie z przetargiem unijnym oraz z brakiem ofert lub ich odrzuceniem z określonych przyczyn. [2][4]

3. Znaczenie ponownego szacunku wartości
   Ponowny szacunek, który prowadzi do ustalenia wartości poniżej progu unijnego, powoduje, że kolejne postępowanie powinno być prowadzone według przepisów dla zamówień poniżej progów, w tym z zastosowaniem art. 305 Pzp jako lex specialis wobec art. 214 Pzp. [3][2]
   Nie ma podstaw, aby „przenosić” przesłankę z art. 214 ust. 1 pkt 6 Pzp na grunt postępowania poniżej progów – katalog przesłanek trybu z wolnej ręki jest enumeratywny i podlega ścisłej wykładni. [1][5]

Podsumowanie

Zmiana wartości części zamówienia z powyżej na poniżej progu unijnego powoduje zmianę reżimu prawnego. Przesłanka braku ofert z art. 214 ust. 1 pkt 6 Pzp jest zastrzeżona dla zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi unijne i nie może stanowić samoistnej podstawy do udzielenia zamówienia z wolnej ręki po ponownym szacunku poniżej progów. W takim stanie faktycznym należy stosować art. 305 Pzp i jego przesłanki, a nie art. 214 ust. 1 pkt 6 Pzp. [1][3][2][5]Źródła

1. Art. 214, Prawo zamówień publicznych.
2. Wójcik Paweł, [w:] Gawrońska-Baran Andrzela, Wiktorowska Ewa, Wiktorowski Adam, Wójcik Paweł, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026, Art. 305
3. Art. 305, Prawo zamówień publicznych.
4. Wójcik Paweł, [w:] Gawrońska-Baran Andrzela, Wiktorowska Ewa, Wiktorowski Adam, Wójcik Paweł, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. II, WKP 2026, Art. 305
5. Nowicki Józef Edmund, [w:] Nowicki Józef Edmund, Wiśniewski Piotr, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, WKP 2023, Art. 213